تاب آوری شهری

تاب آوری شهری

۸۳
فصلنامه روانشناسی تربیتی
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن
سال اول، شماره ۲، بهار ۱۳۸۹
۹۴- ص ۸۳
ارتباط بین تاب آوری و رضایت از زندگی
چکیده
هدف اصلی در پژوهش حاضر بررسی رابطه بین
تاب آوری به عنوان شاخه ای از روان شناسی مثبت گرا و
رضایت از زندگی بود که به روش همبستگی انجام شد.
جامعه آماری این پژوهش را کلیه کارکنان بهداری
شهرستان سراب تشکیل می دادند. نمونه آماری پژوهش
شامل ۱۶۰ نفر ( ۶۸ زن و ۹۲ مرد) بودند. نمونه های مورد
نظر به روش تصادفی ساده از هر دو جنس انتخاب شدند
و در این پژوهش مقیاس تاب آوری کانر و دیوید سون
( ۲۰۰۳ ) و رضایت از زندگی داینر و همکاران ( ۱۹۸۵ )
اجرا شد. از داده های حاصله نتایج ذیل به دست آمده
است: بین تاب آوری و رضایت از زندگی رابطه مثبت
وجود دارد. بین مردان و زنان از نظر رضایت از زندگی
تفاوت وجود دارد. بین زنان و مردان از نظر تاب آوری
تفاوتی وجود ندارد.
کلید واژه گان: تاب آوری، رضایت از زندگی،
روان شناسی مثبت گرا.
ارتباط بین تاب آوری و رضایت از زندگی / خلعتبری و بهاری
۸۴
مقدمه
در شیوه نگرش برخی روان شناسان، تغییری بنیادی
درحال تکوین است. کانون و جهت تازه این نگرش،
روان شناسی کمال یا روان شناسی سلامت خوانده می شود
که به جنبه سالم طبیعت آدمی می پردازد؛ نه به جنبه نا
۱۳۸۰ ). این رویکرد جدید که آن را ، سالم آن(شولتس ۱
روان شناسی مثبت گرا ۲ نیز نامیده اند به تازگی در حوزه
سازمان و مدیریت، توجه بسیاری از پژوهشگران را به
خود جلب کرده و بدین ترتیب، جنبش جدیدی با عنوان
رفتار سازمانی مثبت گرا ایجاد شده است. همانند
روان شناسی مثبت گرا، رفتار سازمانی مثبت گرا، ادعا
نمی کند که به دستاورد جدیدی در ارتباط با مثبت گرایی
رسیده است، بلکه بر نیاز به تمرکز بیشتر بر نظریه پردازی،
پژوهش و کاربرد مؤثر حالات، صفات و رفتارهای مثبت
کارکنان در محیط اشاره دارد ۳٫ بیش از این، در قلمروی
سازمان ها با سرمایه فیزیکی، شامل پول، نیروی کار،
ماشین آلات و… آشنا شده ایم. پس از سرمایه فیزیکی،
سرمایه انسانی متشکل از دانش، مهارت ها و تجربه های
کارکنان و در نهایت سرمایه اجتماعی به عنوان مجموعه
شبکه روابط فرد با دیگر افراد مطرح شد. مفهوم جدیدی
که به تازگی توسط لوتانز ۴، معرفی شده و برگرفته و مشتق
مشتق شده از رفتار سازمانی مثبت گرا است، سرمایه
روان شناختی است. امروزه بسیاری از پژوهشگران بر این
باورند که سرمایه روان شناختی سازمان ها می تواند
مزیت رقابتی پایداری برای آنهافراهم کند.با آغاز سده بیست

  1. Shlts
  2. positive psychology
  3. Baker, Chauffeur
  4. Lutanz
    ، و یک، گروهی از روان شناسان به رهبری سلیگمان ۵
    روان شناس و پژوهشگری مشهور در رویکرد روان شناسی
    بیماری گرا که نخستین بار، مفهوم ناتوانی اکتسابی را
    مطرح کرد، تصمیم گرفتند به بررسی یافته های پژوهشی
    خود در پنج دهه گذشته با نام: مکتب روان شناسی
    بیماری گرا بپردازند. آنها به این نتیجه رسیدند که با وجود
    دستاوردهای چشمگیری که دریافت درمان های مؤثر برای
    بیماری های ذهنی و رفتارهای ناکارآمد حاصل شده بود،
    در روان شناسی، در کل، توجه به نسبت اندکی به رشد،
    توسعه و خود شکوفایی افراد سالم شده بود. در نتیجه،
    سلیگمان و همکارانش درصدد برآمدند، در جهت دهی
    دوباره به پژوهش های روان شناختی، دو مأموریت کاملاً
    جدید را مورد نظر قرار دهند:
    -۱ کمک به افراد با شخصیت سالم، برای برخورداری از
    شادی و بهره وری بیشتر در زندگی
    -۲ کمک به شکوفا سازی قابلیت های انسانی
    و بدین ترتیب بود که مکتب روان شناسی مثبت گرا
    ایجاد شد علم روان شناسی که در آغاز به جای مطالعه
    سلامت روان به بررسی بیماری می پرداخت تا مدت ها
    استعداد بالقوه آدمی برای رشد و کمال را نادیده
    می گرفت. اما در سال های اخیر، شمار روزافزونی از
    روان شناسان، به قابلیت کمال و دگرگونی در شخصیت
    آدمی ایمان آورده اند. تصویری که روان شناسان مثبت گرا ۶
    از طبیعت انسان به دست می دهند خوش بینانه و امید
    بخش است، زیرا آنها به قابلیت گسترش، پرورش،
    شکوفایی و کمال انسان و تبدیل شدن به آنچه در توان
  5. Siligman
  6. Positive Psychologies
    فصلنامه روانشناسی تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن سال اول، شماره ۲، بهار ۱۳۸۹
    ۸۵
    آدمی است، باور دارند(شولتس، ۱۳۸۰ ). نتایج پژوهش های
    انجام شده در زمینه رفتار سازمانی مثبت گرا حاکی از آن است
    ، که ظرفیت های روان شناختی، از قبیل: امیدواری، تاب آوری ۱
    خوش بینی و خودکارآمدی، در کنار هم، عاملی را با عنوان
    سرمایه روان شناختی ۲ تشکیل می دهند. به عبارت دیگر،
    برخی متغیرهای روان شناختی، از قبیل: امیدواری، تاب آوری،
    خوش بینی و خودکار آمدی در مجموع یک منبع یا عامل
    نهفته جدیدی را تشکیل می دهند که در هر یک از این
    متغیرها، نمایان است (اوی، ۲۰۰۶ ). در واقع، لوتانز و
    همکارانش در توسعه چارچوب رفتار سازمانی مثبت گرا
    در سازمان ها، سرمایه روان شناختی مثبت گرا به عنوان یک
    عامل ترکیبی و منبع مزیت و قابلیت سازمان ها مطرح
    کرده اند. آنها بر این باورند که سرمایه روان شناختی، با
    تکیه بر متغیرهای روان شناختی مثبت گرایی همچون: امید،
    خوش بینی، تاب آوری و… منجر به ارتقای ارزش سرمایه
    انسانی (دانش و مهارت های افراد) و سرمایه اجتماعی
    (شبکه روابط میان آنها) در سازمان می شود. بنابراین،
    سرمایه روان شناختی، از متغیرهای روان شناختی
    مثبت گرایی تشکیل شده است که قابل اندازه گیری و قابل
    توسعه و پرورش هستند و امکان اعمال مدیریت برآنها
    وجود دارد. در این پژوهش سعی بر آن است که ارتباط بین
    تاب آوری به عنوان شاخه ای از روان شناسی مثبت گرا و
    رضایت از زندگی مورد بررسی قرار گیرد. تاب آوری در
    اصطلاح چنین تعریف می شود: نوعی حالت قابل توسعه در
    فرد بوده، که بر اساس آن قادر است در رویارویی با
    ناکامی ها، مصیبت ها و تعارض های زندگی و حتی رویدادهای
    ۱ . Résilience
  7. Psychological capital
    مثبت، پیشرفت ها و مسئولیت بیشتر به تلاش افزون تر ادامه
    دهد و برای دستیابی به موفقیت بیشتر، از پای ننشیند.
    پژوهش های انجام شده حاکی از آن است که برخی
    افراد تاب آور، پس از رویارویی با موقعیت های دشوار
    زندگی، دوباره به سطح معمولی عملکرد باز می گردند،
    حال آنکه برخی دیگر افراد، پس از رویارویی با ناکامی ها،
    مصیبت ها و دشواری ها نسبت به گذشته ارتقا پیدا می کند.
    در مجموع، افراد تاب آور، دارای این ویژگی هستند:
    -۱ واقعیت های زندگی را به سهولت می پذیرند.
    -۲ ایمان دارند که زندگی پرمعنا است. این باور معمولاً به
    وسیله ارزش های آنها حمایت می شود. دارای توانایی های
    چشمگیر برای وفق دادن سریع خود با تغییرات بزرگ
    هستند.
    سخت رویی به افراد کمک می کند تا در رویارویی با
    تغییرات تنش زا، دشواری ها را به فرصت هایی پر منفعت
    تبدیل کنند. نگرش های مورد نظر در سخت رویی، عبارتند
    از: تعهد، کنترل و چالش طلبی.
    مقصود از تعهد آن است که فرد در رویارویی با
    شرایط دشوار، به جای ترک صحنه، ترجیح دهد حضور
    خود را در صحنه حفظ کرده، به افراد درگیر در آن
    موقعیت، در برطرف کردن دشواری کمک کند. مقصود از
    کنترل، آن است که فرد به توانایی های خود برای اثر
    گذاری بر نتایج رویدادها باور داشته باشد و مقصود از
    چالش طلبی، آن است که فرد در رویارویی با چالش ها به
    جای مقصر قلمداد کردن سرنوشت، درصدد ایجاد
    فرصت هایی برای رشد خود و دیگران باشد. همچنین در
    شکل گیری و بروز رفتارهای سخت رویانه، فرد باید
    مهارت های حل مسأله و تعامل با دیگران برای تعمیق
    حمایت های اجتماعی را نیز در خود پرورش دهد. در
    ارتباط بین تاب آوری و رضایت از زندگی / خلعتبری و بهاری
    ۸۶
    واقع، تاب آوری پدیده ای است که از پاسخ های انطباقی
    طبیعی انسان حاصل می شود و علیرغم رویارویی فرد با
    تهدیدهای جدی، وی را در دستیابی به موفقیت و غلبه بر
    تهدیدها توانمند می سازد. تاب آوری صرف مقاومت
    منفعل در برابر آسیب ها یا شرایط تهدید کننده نیست.
    بلکه فرد تاب آور مشارکت کننده فعال و سازنده محیط
    پیرامونی خود است. تاب آوری قابلیت فرد در برابر بر
    قراری تعادل زیستی- روانی- معنوی در مقابل شرایط
    مخاطره آمیز می باشد(کانر ۱ و دایویدسون، ۲۰۰۳ ). از این رو
    نمی توان آن را معادل بهبودی دانست. چون در بهبودی
    فرد با پیامدهای منفی و مشکلات هیجانی و عاطفی را
    ۱۹۹۹ ) معتقد ) ۲۰۰۴ ). کامپفر ۳ ، تجربه می کند (بونانو ۲
    است تاب آوری یا بازگشت به تعادل پایه ۴ است یا رسیدن
    به تعادلی سطح بالاتر(در شرایط تهدید کننده) و قاعدتاً
    باید موجبات سازگاری موفق در زندگی را فراهم آورد.
    تحقیقات انجام شده در حوزه تاب آوری را می توان در دو
    گروه کلی طبقه بندی نمود؛ گروه اول به عوامل تعیین کننده
    تاب آوری و ویژگی های افراد تاب آور می پردازد. دسته
    دوم پژوهش هایی است که فهم فرایند تاب آوری (اینکه
    چگونه تاب آوری موجبات سازگاری مؤثر با موفقیت های
    مخاطره آمیز را فراهم می آورد) را در دستور کار خود قرار
    داده اند(جوکار، ۱۳۸۶ ). از طرفی از جمله عوامل مؤثر بر
    رضایت از زندگی نقش تاب آوری است. مثلاً (انگوس
    ، ۱۹۷۴ به نقل از سوزاوسانجا ۶ کمپل و همکارانش، ۵
    ۲۰۰۱ ) رضایت از زندگی را به عنوان تفاوت بین آنچه
  8. Cannor & Davidson
  9. Boonano
  10. Kalpfer
  11. Baseline homostasis
  12. Campbe
  13. Suzq & Sanja
    شخص می خواهد و آنچه که هست تصور کرده اند. در
    حقیقت یک تفاوت بین واقعیت و ایده آل را طرح کرده اند.
    یکی از سؤال های اساسی که محققان با آن درگیر
    هستند این است که چه چیزی باعث رضایت از زندگی
    می شود؟ چرا برخی افراد بیش از دیگران از زندگی
    رضایت دارند؟ بیشتر تحقیقات در این زمینه را می توان
    تحت دو گروه گنجاند: ۱- شواهدی موجود است که
    نشان می دهد شخصیت، رضایت از زندگی را متأثر
    می سازد مثل ژن ها و ویژگی های ذاتی. ۲- شواهدی که
    محیط، رضایت از زندگی را متأثر می سازد (سوزا،
    ۲۰۰۱ ). فیلسوفان و اندیشمندان در طول ، لیوبومیرسکی ۷
    تاریخ همواره بر این باور بوده اند که ویژگی هایی مانند
    دوست داشتن، عقل و عدم وابستگی از جمله مؤلفه های
    اساسی رضایت از زندگی است. بررسی های تجربی در
    مورد رضایت زندگی و به دنبال آن در چارچوبی
    گسترده تر بهزیستی فاعلی از اوایل قرن ۲۰ شکل گرفتند.
    ۱۹۲۵ ) به نقل از لوپز ۹ خلق و خو را از ) برای مثال فلوگل ۸
    طریق ثبت رویدادهای عاطفی مطالعه کرد. پژوهشگران
    بعد از جنگ جهانی دوم نیز رضایت از زندگی و شادکامی
    را با استفاده از فهرست های ساده بررسی کردند. در قلمرو
    بهزیستی فاعلی چند فرایند تاریخی را می توان مشخص
    کرد. ۱- مطالعه جامعه شناسان که عمدتاً متمرکز در
    بررسی تأثیر عوامل جمعیت شناختی مانند درآمد و ازدواج
    بر بهزیستی فاعلی است.
    -۲ پژوهش های متخصصان بهداشت روانی با تأکید
    بر این اندیشه که بهداشت روانی فراتر از فقدان نشانه های
  14. Suza & Lyubooimrsky
  15. Flogel
  16. Lupez
    فصلنامه روانشناسی تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن سال اول، شماره ۲، بهار ۱۳۸۹
    ۸۷
    افسردگی است شادکامی و رضایت از زندگی را نیز دربر
    می گیرد.
    -۳ پژوهش های روانشناسان شخصیت که به بررسی
    شخصیت افراد خوشحال و غمگین پرداخته اند(داینر،
    .(۲۰۰۳ ، اویشی و لوکاس ۱
    بهزیستی فاعلی از چند جهت اهمیت دارد. ۱- تأمین
    سلامت روانی، جسمانی و افزایش طول عمر ۲- اثبات
    ارزش شادکامی برای انسان ۳- اندازه گیری شاخص
    کیفیت زندگی در کنار شاخص های اقتصادی و اجتماعی
    ۲ و میزان سلامت یا (GNP) مانند تولید ناخالص ملی
    جرم. مؤلفه های عمده بهزیستی فاعلی عبارتند از: مؤلفه های
    عاطفی که معمولاً به عاطفه مثبت و منفی تقسیم می شوند و
    مؤلفه های شناختی که رضایت از زندگی را در بر می گیرد
    (پاوت و داینر، ۱۹۹۳ ). رضایت از زندگی به یک فرایند
    قضاوتی و شناختی اشاره دارد(داینر، امونز، لارسن و گریفتین
    ۱۹۸۵ ). که در آن افراد کیفیت زندگی خود را براساس
    مجموعه ای از ملاک ها ارزشیابی می کنند. اگر چه اشخاص
    مختلف در زمینه مؤلفه های مهم یک زندگی خوب از قبیل
    سلامت و روابط موفق با یکدیگر توافق دارند، اما به این
    مؤلفه ها وزن های متفاوتی می دهند. یکی از شاخص های
    بهداشت روانی میزان رضایت از زندگی است. مراد از
    رضایت از زندگی، نگرش فرد، ارزیابی عمومی نسبت به
    کلیت زندگی خود و یا برخی از جنبه های زندگی همچون
    زندگی خانوادگی و تجربه آموزشی است. تجربه شادکامی
    و رضایت از زندگی هدف برتر زندگی به شمار می رود و
    احساس غم و ناخوشایندی اغلب مانعی در راه انجام
    وظایف فرد شمرده می شود. رضایت از زندگی بازتاب
  17. Diener; Oihi; Luckas
  18. Gross National Production (GNP)
    توازن میان آرزوهای شخصی و وضعیت فعلی او می باشد
    به بیان دیگر هر چه شکاف میان سطح آرزوهای فرد و
    وضعیت عینی وی بیشتر گردد رضایت مندی او کاهش
    می یابد (اینگهارت، ۱۳۷۳ به نقل از زکی، ۱۳۸۶ ). بنابراین
    رضایت از زندگی می تواند به صورت معناداری
    اندازه گیری شود و به صورت قابل توجهی نیز افزایش یا
    کاهش یابد. به عبارتی می توان با شناسایی عوامل مؤثر بر
    رضایت از زندگی درصدد افزایش آن برآمد. بنابراین با
    الهام از مبانی نظری و تحقیقات مشهود، هدف اصلی
    پژوهش حاضر بررسی ارتباط نقش تاب آوری در رضایت
    از زندگی است.
    روش تحقیق
    این پژوهش به روش همبستگی انجام شد. جامعه
    آماری پژوهش حاضر را کلیه کارکنان بهداری شهرستان
    سراب تشکیل می دادند که ۱۶۰ نفر( ۶۸ زن و ۹۲ مرد) به
    عنوان نمونه به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند و در
    این پژوهش از مقیاس های زیر استفاده شد: مقیاس
    این مقیاس (Dc-RISC) تاب آوری کانر و دیویدسون
    ( شامل ۲۵ سؤال است که توسط کانر و دیویدسون ( ۲۰۰۳
    جهت اندازه گیری قدرت مقابله با فشار و تهدید تهیه شده
    است. برای هر سؤال طیف درجه بندی پنچ گزینه ای (کاملاً
    نادرست تا همیشه درست) درنظر گرفته شده که از صفر
    (کاملاً نادرست) تا چهار (همیشه درست) نمره گذاری
    می شود. این مقیاس اگر چه تعداد مختلف تاب آوری را
    می سنجد ولی دارای یک نمره کل می باشد. روایی (به
    روش تحلیل عوامل و روایی همگرا و واگرا) و پایایی (به
    روش بازآزمایی و آلفای کرونباخ) مقیاس توسط
    سازندگان آزمون در گروه های مختلف (عادی و خطر)
    ارتباط بین تاب آوری و رضایت از زندگی / خلعتبری و بهاری
    ۸۸
    احراز گردیده است. برای استفاده در ایران، ابتدا فرایند
    ترجمه و برگرداندن به انگلیسی انجام پذیرفت و پس از
    تأیید سازندگان مقیاس مجوز استفاده از آن اخذ گردید.
    پس برای احراز پایایی از روش آلفای کرونباخ و برای
    تعیین روایی از روش تحلیل عاملی استفاده شد. پایایی
    ۰ حاصل شد که کاملاً منطبق با پایایی / مقیاس برابر ۹۳
    گزارش شده توسط سازندگان مقیاس بود. نتایج تحلیل
    عاملی به روش مؤلفه های اصلی بیانگر وجود یک عامل
    کلی در مقایس بود. ملاک استخراج عوامل شیب منحنی
    KMO اسکری و ارزش ویژه بالاتر از یک بود. شاخص
    ۰ و ضریب کرویت بارتلت برابر ۲۱۷۴ و در / برابر ۹۱
    ۰ معنادار بود؛ که نشان دهنده کفایت / سطح ۰۰۰۱
    نمونه گیری سؤال ها و دارای همبستگی بودند. نتایج حاضر
    با یافته های دیگر تحقیقاتی که روایی و پایایی این مقیاس
    .( را بررسی نموده اند همخوانی دارد (جوکار، ۱۳۸۶
    مقیاس رضایت از زندگی. این مقیاس پنج سؤالی توسط
    داینر و همکارانش( ۱۹۸۵ ) جهت سنجش میزان رضایت
    کلی از زندگی تهیه شده است و به عنوان شاخص
    احساس شادمانی در پژوهش ها مورد استفاده قرار
    می گیرد(کارر، ۲۰۰۴ ). داینر و همکارانش روایی(به شیوه
    ۰) مطلوبی / همگرا و افتراقی) و پایایی(آلفا کرونباخ- ۸۹
    برای مقیاس گزارش نموده اند. در مقابل هر سؤال طیف
    لیکرت ۵ نمره ای از کاملاً موافقم (نمره ۱) تا کاملاً
    مخالفم (نمره ۵) در نظر گرفته شد. این مقیاس توسط خیر
    و سامانی( ۱۳۸۳ ) برای استفاده در ایران مورد انطباق قرار
    گرفته است و شواهد روایی و پایایی آن را مطلوب گزارش
    نموده اند. سؤال های این مقیاس به گونه ای است که متناسب
    با زندگی نوجوانی و بزرگسالی است.
    یافته ها
    جدول شماره ۱٫ فراوانی زنان و مردان شرکت کننده در آزمون
    تعداد درصد درصد
    معتبر
    درصد
    تجمعی
    ۴۲/۵ ۴۲/۵ ۴۲/۵ زن ۶۸
    ۱۰۰/۰ ۵۷/۵ ۵۷/۵ مرد ۹۲
    ۱۰۰/۰ ۱۰۰/۰ کل ۱۶۰
    ۵۷ درصد را مردان تشکیل می دهند. / ۴۲/۵ درصد از افراد مورد آزمون را زنان و ۵
    نمودار شماره ۱٫ فراوانی زنان و مردان شرکت کننده در آزمون
    فصلنامه روانشناسی تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن سال اول، شماره ۲، بهار ۱۳۸۹
    ۸۹
    جدول شماره ۲٫ میانگین، انحراف معیار، کمترین و بیشترین مقادیر تاب آوری و رضایت از زندگی
    تعداد کمترین بیشترین میانگین انحراف معیار
    ۱۵/۸۱۲۲۶ ۷۲/۱۰۰۰ ۶۸/۰۰ ۴۲/۰۰ تاب آوری ۱۶۰
    ۲/۹۷۰۱۸ ۱۴/۳۵۶۳ ۲۲/۰۰ ۱۰/۰۰ رضایت از زندگی ۱۶۰
    نمودار شماره ۲٫ توزیع فراوانی نمرات تاب آوری
    نمودار شماره ۳٫ توزیع فراوانی نمرات رضایت از زندگی
    جدول شماره ۳٫ میانگین، انحراف معیار، کمترین و بیشترین مقادیر تاب آوری و رضایت از زندگی برحسب جنسیت
    تعداد میانگین انحراف
    معیار
    کمترین بیشترین
    ۹۸/۰۰ ۴۵/۰۰ ۱۴/۵۵۲۵۲ ۷۱/۴۸۵۳ تاب آوری زن ۶۸
    ۹۸/۰۰ ۴۲/۰۰ ۱۶/۷۴۶۵۷ ۷۲/۵۵۴۳ مرد ۹۲
    ۹۸/۰۰ ۴۲/۰۰ ۱۵/۸۱۲۲۶ ۷۲/۱۰۰۰ کل ۱۶۰
    رضایت از
    زندگی
    ۲۰/۰۰ ۱۰/۰۰ ۲/۵۵۳۹۰ ۱۳/۵۰۰۰ زن ۶۸
    ۲۲/۰۰ ۱۰/۰۰ ۰/۱۰۷۹۳ ۱۴/۹۸۹۱ مرد ۹۲
    ۲۲/۰۰ ۱۰/۰۰ ۲/۹۷۰۱۸ ۱۴/۳۵۶۳ کل ۱۶۰
    ارتباط بین تاب آوری و رضایت از زندگی / خلعتبری و بهاری
    ۹۰
    جدول شماره ۴٫ مقایسه میانگین تاب آوری و رضایت از زندگی در زنان و مردان
    درجه t مقدار
    آزادی
    سطح
    معنی داری
    ۶۴ ۱۵۸ – . تاب آوری ۴۲۲
    رضایت از
    زندگی
    ۰۰۲ ۱۵۸ -۳/۲۲۶
    ۷۱/ ۷۲ و در زنان ۴۸ / میانگین تاب آوری در مردان ۵۵
    اختلاف معنی داری بین میزان t می باشد. با آزمون
    تاب آوری زنان و مردان وجود ندارد. یعنی تاب آوری زنان
    و مردان مشابه و یکسان می باشد. میانگین رضایت از
    ۱۳ است که مطابق / ۱۴ و در زنان ۵ / زندگی در مردان ۹۸
    اختلاف معنی داری از میزان رضایت از زندگی t با آزمون
    زنان و مردان وجود دارد و رضایت از زندگی مردان بطور
    معنی داری بیشتر از زنان می باشد.
    نمودار شماره ۴٫ مقایسه میانگین تاب آوری و رضایت از زندگی در زنان و مردان
    جدول شماره ۵٫ بررسی رابطه بین میزان رضایت از زندگی و میزان تاب آوری
    تاب آوری رضایت از زندگی
    .۵۶۱() تاب آوری ضریب پیرسون ۱ .۰۰۰ سطح معنی داری ۰ ۱۶۰ تعداد ۱۶۰ ۱ رضایت از زندگی ضریب پیرسون (). ۵۶۱
    ۰ سطح معنی داری . ۰۰۰
    ۱۶۰ تعداد ۱۶۰
    ۰/ ** معنی داری در سطح ۰۱
    ماتریس همبستگی پیرسون نشان می دهد که رابطه
    بین رضایت از ( p=0/000 ، r= 0/ مثبت معنی داری ( ۵۶۱
    زندگی و میزان تاب آوری وجود دارد. یعنی هر چقدر
    میزان تاب آوری بیشتر می شود. میزان رضایت از زندگی
    نیز افزایش می یابد.
    فصلنامه روانشناسی تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن سال اول، شماره ۲، بهار ۱۳۸۹
    ۹۱
    بحث و نتیجه گیری
    هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین
    تاب آوری و رضایت از زندگی بود و یافته ها نشان داد که
    بین تاب آوری و رضایت از زندگی رابطه مثبت وجود
    دارد. در سال های اخیر روان شناسی مثبت گرا با شعار
    توجه به استعدادها و توانمندی های انسان مورد توجه
    حوزه های مختلف روان شناسی قرار گرفته است. این
    رویکرد هدف نهایی خود را شناسایی سازه ها و شیوه هایی
    می داند که بهزیستی و شادکامی انسان را فراهم می کند. از
    این روی عواملی که موجبات تطابق هرچه بیشتر آدمی با
    نیازها و تهدیدهای زندگی را سبب گردند. بنیادی ترین
    سازه های مورد پژوهش این رویکرد می باشند. در این میان
    تاب آوری جایگاه ویژه ای مخصوصاً در حوزه های
    روان شناسی تحولی، روان شناسی خانواده و بهداشت و
    سلامت روانی به خود اختصاص داده است(کمپل، سلیس،
    کوهان ۱ و استین، ۲۰۰۶ ). تاب آوری فرایند توانایی یا پیامد
    سازگاری موفقیت آمیز علی رغم شرایط چالش برانگیز و
    تهدیدکننده تعریف شده است. تاب آوری با درنظر داشتن
    توام شرایط استرس زا و توانایی ذاتی افراد برای
    پاسخگویی، دوام آوردن و رشد نرمال درحضور شرایط
    استرس زا مطرح می شود. مفهوم تاب آوری یک راه حل
    امید بخش و خوشایند است(کاظمی، ۱۳۸۸ به نقل از
    علیزاده، ۱۳۸۸ ). هیچ انسانی در گذر زندگی از
    آسیب پذیری روانی مصونیت ندارد. عوامل استرس زای
    شدید که معمولاً غیر قابل پیش بینی اند تهدیدکننده سلامت
    روانی می باشند و انسان ها در شرایط استرس زای یکسان
    واکنش نشان نمی دهند. تحقیقات نشان داده است که یکی
    از دلایل این واکنش های متفاوت مفهوم تاب آوری است.
  19. Campbe; Sillis; Cohan; Stein
    تاب آوری نه تنها به معنای مقابله با مشکلات در
    رویدادهای ناگوار، بلکه پاسخ انعطاف پذیر به فشارهای
    زندگی روزانه است. تاب آوری نوعی ویژگی است که از
    فردی به فرد دیگر متفاوت است و می تواند به مرور زمان
    رشد کند یا کاستی یابد. پژوهشگران در مطالعات خود
    دریافتند که بسیاری از انسان ها که در معرض آسیب قرار
    گرفته اند می توانند به سلامت از آن بگذرند و حتی به
    ؛ رشدی بیش از پیش دست یابند (خزانلی، پارسا، ۱۳۸۶
    به نقل از علیزاده، ۱۳۸۸ ). مدارکی وجود دارند که نشان
    می دهد رضایت از زندگی یک راه مهم برای اهداف معتبر
    است. وقتی مردم شاد هستند به نظر می رسد که تفکرشان
    بیشتر فراغ اندیش و خلاق است. در مقابل افرادی که شاد
    نیستند مضطرب می باشند. به نظر می رسد دید تونلی و
    تفکر خشک را به نمایش بگذارند. از طرفی مهمترین
    تفاوت احساسی بین زن و مرد این است که زنان تغییر
    پذیری بیشتری دارند. زنان ۵۰ درصد بیشتر از مردان از
    اضطراب و روان رنجوری رنج می برند و هیجان منفی
    بیشتری در زندگی روزمره دارند و دو برابر مردان دچار
    افسردگی می شوند. شاید این مهمترین دلیل کم بودن
    رضایت از زندگی زنان نسبت به مردان باشد. تحقیقات
    انجام شده توسط عظیمی( ۱۳۸۷ )، آستین، ساکلوفسگی،
    ایگان( ۲۰۰۶ )، (مک کال.و، ۲۰۰۴ ؛ هایز، ۲۰۰۳ به نقل از
    بهاری، ۱۳۸۸ )، هانینتون( ۲۰۰۵ )، لوری جای( ۲۰۰۳ ) در
    همین راستا بوده است. اخیراً روانشناسی با تحت تأثیر
    قرار گرفتن جریان های مثبت گرا مثل مفاهیم تاب آوری،
    شادکامی، خوش بینی، امید سعی می نماید راه های رسیدن
    به زندگی شادتر را به انسان ها بیاموزد. برخی از این
    حوزه های روان شناسی به ویژه حوزه های آسیب شناسی
    ارتباط بین تاب آوری و رضایت از زندگی / خلعتبری و بهاری
    ۹۲
    روانی، با تأثیر پذیرفتن از روان شناسی مثبت گرا بر مفهوم
    تاب آوری و ایمنی تأکید بیشتری کرده اند(سیلگمن،
    ۲۰۰۰ ، به نقل از علیزاده، ۱۳۸۸ ). به ، اسیکنزیت، مهالی ۱
    اعتقاد آلبرت الیس ۲ هدف از زندگی کسب لذت است و
    منظور از زندگی داشتن لحظه های خوش است. او معتقد
    است این خود مشکلات نیستند که انسان ها را ناراحت
    می کنند بلکه نگرش مردم به مشکلات است که آنها را
    بیمار می کند. بر همین اساس می توان به انسان های
    هوشمند آموخت که گرفتار غم و نا امیدی نشوند. باورها
    و عقاید و فرضیه های اشتباه خود را بشناسند و آنها را
    تغییر دهند زیرا انسان ها می توانند با تربیت کردن و نظم
    بخشیدن افکارشان زندگی را مملو از کامروایی، خلاقیت
    و از لحاظ هیجانی رضایت بخش نمایند(شارف، بی تا،
    فیروزبخت، ۱۳۸۱ ، به نقل از علیزاده، ۱۳۸۸ ). در مجموع
    یافته های پژوهش حاضر دارای مضامین نظری و کاربردی
    خاصی می باشد. به لحاظ نظری می توان این مدل
    پیشنهادی را بسط داده و در سایر زمینه ها تأثیر آن را از
    نقطه نظر عاطفی، شناختی و هیجانی مورد بررسی قرار
    داده و از نظر کاربردی می توان توجه دست اندرکاران
    تعلیم و تربیت و والدین را نسبت به آموزش تاب آوری و
    در جهت افزایش رشد عاطفی و شناختی و هیجانی جلب
    نمود. از جمله محدودیت های این پژوهش عدم کنترل
    ویژگی های شخصیتی بود. پیشنهاد می شود در تحقیقات آتی
    این ویژگی ها به عنوان متغیرهای متعامل در نظر گرفته شده و
    تأثیر همزمان آن بر روی تاب آوری و رضایت از زندگی
    بررسی شود.
  20. Seligman Scikszenti, Mihali
  21. Ellis
    منابع
  • بهاری، صونا. ( ۱۳۸۸ ). ارتباط بین هوش
    هیجانی و رضایت از زندگی و تبعیت
    اثربخشی آموزش مهار تهای ارتباطی بر آنه.ا
    پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده. دانشگاه
    آزاد اسلامی واحد تنکابن.
  • جوکار، بهرام. ( ۱۳۸۶ ). نقش واسط های
    تا بآوری در رابطی بین هوش هیجانی و
    هوش عمومی با رضایت از زندگی. فصلنامه
    . روان شناسی معاصر،دوره دوم،شماره دوم،پاییز ۸۶
  • زکی، محمد علی. ( ۱۳۸۶ ). اعتباریابی مقیاس
    چندبعدی رضایت از زندگی دان شآموزان.
    مجله روان پزشکی و روان شناسی بالینی ایران.
    .۴۹ -۱۳۸۶ ، سال سیزدهم، شماره ۱، بهار ۵۷
  • شولتس، ؟ ( ۱۳۸۰ ). روا نشناسی کمال، الگو
    شخصیت سالم. ترجمه گیتی خوشدل. چاپ
    نهم، تهران: پیکان.
  • عظیمی، هاشم. ( ۱۳۸۶ ). رابطه رضایت از
    زندگی و دینداری در بی ن دان شآموزان مشهد.
    مشهد: اداره تحقیقات آموزش و پرروش.
  • علیزاده، سپیده. ( ۱۳۸۸ ). تدوین برنامه عقلانی-
    هیجانی، رفتاری و بررسی تأثیر آن بر تاب
    آوری و سلامت روان افراد مبتلا به ا چآ یوی.
    پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده. دانشگاه
    آزاد اسلامی واحد تنکابن.
    فصلنامه روانشناسی تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن سال اول، شماره ۲، بهار ۱۳۸۹
    ۹۳
  • Austin; E.J.; Saklofske; D. H. Egan; V.
    (۲۰۰۶). “Personality well being and
    health correlates of trait emotional”,
    Intelligence personality and individual
    Differences; 38; 547- 558.
  • Avey, B. et al. (2006). The implications
    of positive psychological capital on
    employee absenteeism , Journal of
    Leadership and Organizational Studies,
    ۱۳,۲٫
  • Bakker, A., Schaufeli W.B. (2008).
    Positive Organizational behavior:
    Engaged employee in flourishing
    organizations. Journal of Organizational
    behavior, 29.
  • Bonanno; A.G. (2004). Loss; treatment;
    and human resilience. American
    psychologist: 59; 20-28.
  • Campbell; Sills; L.; Cohan; S.; & Stein;
    M.B. (2006). Relationship of resilience to
    personality; coping; and psychiatric
    symptoms in young adults. Behavior
    research and therapy; 44; 585-599.
  • Conner. K. M & Davidson, j.r.t.(2003).
    Development of a new resilience scale:
    The Conner- Davidson resilience scale
    (CD- RISC).Depression and Anxiety 18,
    ۷۶-۸۲٫
  • Danovan, N.R Halpern. D .(2002) .Life
    satisfaction: The state of knowledge and
    hmplication of government. Attrived at
    Nicholas. Donovan @ cabinet of hedonic
    psychology.
  • Diener. E. D, Emmons, R., Larsen, R.,
    &Lucas, R.E. (2003). The evolving
    concept of happiness. Advances in call
    aging and Gerontology, 15,187, 219.
  • Diener. E.D, Oishi, S.H & Lucas, R.E.
    (۲۰۰۳). Personality, culture and subjective
    well being :Emotional and cognitive
    evaluation of Life. Annual Review of
    psychology, 45, 403-425.
  • Diener. E.D, Scollon, C. & Lucas. R.E.
    (۲۰۰۳). The evolving concept of
    happiness. Advances in call aging and
    Gerontology, 15,187, 219.
  • Diener. E.E.sun, M.Lucas, R.E., & smith,
    H.L. (1999). Subjective well being: Three
    decades of progress. Psychological
    Bulletin, 125-276-302.
  • Garmezy. N. (1991). Resilience and
    vulnerability to adverse development
    outcomes associate with poverty.
    American Behavioral Scientist. 34, 416-
    ۴۳۰٫
  • Haninton; M.D. (2005). A pilot study of
    association between satisfaction with life
    and aggression among adult urban
    African Americans Attrived in
    www.prequest.com.
    -Kumpfer. K. L. (1999). Factor and
    processes contributing to resilience: The
    resilience Frame work. In: M.D. Glantz &
    J. L. Johnson (Eds). Resilience and
    develop. (pp. 179- 224). NEW YORK:
    kluwer academic publisher.
    ارتباط بین تاب آوری و رضایت از زندگی / خلعتبری و بهاری
    ۹۴
    Quarterly Journal of Educational Psychology
    Islamic Azad University Tonekabon Branch
    Vol. 1, No. 2, spring 2010, No 2
    Relationship between Resilience and Satisfaction of Life
    Khalatbari. Javad۱, Bahari. Sona2
    ۱) Assistant professor. Islamic Azad University. Tonekabon Branch
    ۲) M.A Degree Psychology Field. IAU Tonekabon Branch.
     Corresponding author: sabajavad.psy2@yahoo.com
    satisfaction of Dainer (1985) have been
    used. The finding of the study revealed
    that: There is a positive relation between
    resilience and satisfaction of life. There is
    a difference between satisfaction of life in
    females and males. There is no difference
    between satisfaction of life in females and
    males.
    Keywords: Resilience; Satisfaction of
    life; Positive psychologies.
    Abstract
    The present research investigated the
    relationship between resilience as a branch
    of positive psychology and satisfaction of
    life. The statistical population of the study
    includes all employees of Sarab’s Imam
    Khomeini hospital.160 people (68 female
    and 92 male) were randomly selected as
    the sample population. For measuring the
    variable of this research; the reliance scale
    of Cano and Davidson (2003) and

پست های مرتبط

طراحي باغ
روش مطالعه دروس در ایام نوروز
آغاز ثبت نام بدون آزمون کارشناسی و کاردانی ناپیوسته دانشگاه آزاد
کدام یک از روش‌های مهاجرت به کانادا آسان‌تر است
با مواد طبیعی صورت تان را زیبا کنید
معجزه یخ برای جوانسازی پوست صورت

ثبت نظر

بالا